ادبیات عامیانه که بخش مهمی از فرهنگ و ادب هر کشوری و از جمله کشور ما را تشکیل می‌دهد، یکی از عرصه‌هایی است که متاسفانه در سر زمین ما، از سوی دانشمندان و نویسندگان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هرچند در سال‌های اخیر، شماری از قلم‌به‌دستان، به جمع‌آوری و تدوین بعضی از انواع ادب فولکلور همت گماشته اند؛ اما هنوز هم بخش‌های مهم و حجیمی از ادبِ مردمی و آثار شفاهی مردم ما، در سینه‌های مردم عاشق، تنها مزاری از آن‌ها باقی مانده و به قول معروف، به زینت طبع و نشر آراسته نشده اند.
ولایت غور که یکی از ولایات غربی کشور است و زبان مردم آن فارسی می‌باشد، پر است از آثار زیبا، شیوا و شیرین ادبیات شفاهی و فرهنگ عامیانه از قبیل: افسانه، ضرب‌المثل، چیستان، دوبیتی وغیره که با لهجۀ خاص غوری‌ها در میان مردم منطقه از محبوبیت و شهرت بسزایی برخوردار می‌باشند. اما متاسفانه تا حال کسی برای ثبت و جمع‌آوری آن‌ها گام درخوری بر نداشته و تنها سینه‌های پر از شور و شوق مردم محل به آن‌ها جاودانگی بخشیده و از گزند باد و باران انقراض محفوظ شان نگهداشته است.
دوبیتی‌های مردمی در حقیقت مهمترین و پر رونق‌ترین نوع ادبیات شفاهی مردم غور را تشکیل می‌دهد که گاهی همنوا با طنین دلنشین نی، از دهان شبانان و زمانی همگام با صدای دوتار، از زبان آوازخوانان محلی و مردم دیگر محلی به گوش می‌رسد و روح انسان را باطراوت و تازه می‌سازد.

روزه بودم، در بغل حلوای قندی داشتی
بر لبانت چند میخانه «برندی» داشتی
پیر گشتم تا بلد گشتم خم و پیچ تو را
زندگی ‌واری تو هم پخج و بلندی داشتی
در غل و زنجیر دیدم پشت پلکت خویش را
واقعیت داشت یا تو چشم‌بندی داشتی؟
صورتت در بین مردم از خجالت سرخ شد
دختر سردار، گردن‌بند «وندی» داشتی!
عشق بود آنچه به خلوت بر لبانت نقش بست
خوب شد یک سوژه که پُت‌پُت بخندی، داشتی
من دلم هم‌صحبت «بازار صابر» بود و تو
خواهری با شعر «فرزانه خجندی» داشتی
کاش آن تاریخ بر سنگ مزارم حک شود
آن‌زمان‌هایی که هژده سال و اندی داشتی
دیدمش، قلبش تپش‌ها داشت در چوکات حوض
از برای آب حتا دلپسندی داشتی!

The play you hold in your hands is a journey into the heart of history—a journey to a golden age of thought, science, and philosophy. This work presents an imaginary dialogue, firmly grounded in scientific and historical realities, between two of the greatest minds of their time: Abu Ali Sina (Avicenna) and Abu Reyhan Biruni, each occupying an unparalleled position in the realms of knowledge and philosophy.
This play has been written on the basis of authoritative scholarly sources. The author has sought to artistically re-create the questions and answers recorded in the works and treatises of these two thinkers, remaining faithful to the truth-seeking spirit that animates their intellectual exchanges, while exercising creative freedom in developing details and incorporating dramatic elements.
Above all, this work is a mission to keep alive the scientific and intellectual legacy of these two philosophers and to demonstrate the value of dialogue, reflection, and inquiry as the very foundations of progress and enlightenment.
From the perception of objects in water to the critique of Aristotelian thought; from the mysteries of the stars to the role of nature in human life, the themes explored in this play are inspired by the writings of these two scholars. The work not only recalls history and philosophy for its audience, also seeks to draw the attention of contemporary generations to the enduring importance of dialogue, critical thinking, and questioning in the pursuit of truth.
The purpose of writing this play has been twofold: on the one hand, to present these dialogues in a manner that is both scientifically grounded and aesthetically engaging; on the other, to introduce these great philosophers to today’s audiences and inspire them to reflect more deeply on science, knowledge, and the search for truth.
Through this dramatic work, the author emphasizes the significance of science and art as two forces capable of bringing humanity closer together. No literary form seemed more fitting than drama to convey, in a vivid and compelling way, the complexity, beauty, and scientific curiosity of these two remarkable philosophers and scholars.