Kabul Books | کتاب کابل

نمایش‌نامه‌ای که در دست دارید، سفری در دل تاریخ است؛ سفری به دوران طلایی اندیشه، علم و فلسفه. این اثر، گفت‌وگویی تخیلی اما مبتنی بر حقایق علمی و تاریخی است میان دو فیلسوف و دو نابغه‌ی بزرگ، ابوعلی سینا و ابوریحان البیرونی، که هر یک در عرصه‌ی دانش و فلسفه جای‌گاهی بی‌همتا دارند.
این نمایش‌نامه بر اساس منابع معتبر علمی نگاشته شده و نویسنده تلاش نموده تا پرسش‌ها و پاسخ‌هایی را که در آثار و رسالات این دو شخصیت به ثبت رسیده، در قالبی هنری بازآفرینی کند و با وفاداری به روح حقیقت‌جوی پرسش‌ها و پاسخ‌ها، در پردازش جزئیات و افزودن عناصر نمایشی، خلاقانه عمل نماید.
این اثر بیش از هر چیز، رسالتی است برای زنده نگه‌داشتن میراث علمی و فکری این دو فیلسوف و نشان دادن ارزش دیالوگ، تفکر و پژوهش به‌عنوان سنگ‌بنای پیش‌رفت و روشنایی.
از چگونگی دیدن اجسام در آب، تا نقد دیدگاه‌های ارسطو، از رازهای ستارگان تا نقش طبیعت در زندگی بشر، همه موضوعاتی هستند که در این نمایش‌نامه با الهام از آثار این دو متفکر به آن‌ها پرداخته شده است. این اثر نه‌تنها تاریخ و فلسفه را به مخاطب یادآوری می‌کند، بلکه تلاشی است برای جلب توجه نسل‌های امروز به ارزش گفت‌وگو، تفکر انتقادی و پرسش‌گری در مسیر کشف حقیقت.
هدف از نوشتن این نمایش‌نامه این بوده که از یک‌سو این گفت‌وگوها نه‌تنها به شکلی علمی، بلکه به زبانی زیبا و نمایشی برای مخاطبان ارائه گردد؛ از سوی دیگر معرفی این دو فیلسوف بزرگ به نسل‌های امروز، برای الهام‌بخشیدن به مخاطبان برای تعمق در علم و دانش و جست‌وجوی حقیقت است.
از طریق این اثر نمایشی، تلاش شده تا اهمیت علم و هنر به‌عنوان دو نیرویی که قادرند انسان‌ها را به یک‌دیگر نزدیک کنند، برجسته شود. نویسنده هیچ قالب نگارشی بهتر از نمایش‌نامه نیافته است تا بتواند پیچیدگی‌ها، زیبایی‌ها و کنج‌کاوی علمی این دو دانش‌مند و فیلسوف را به شیوه‌ی زنده و تأثیرگذار به تصویر بکشد.

He glanced at the walls—A framed picture of Rumi, with those deep, profound eyes, and
beside it, an image of Qahhar Asi—a broken yet resilient face.
He stepped closer, laid his hand gently on Rumi’s picture, and spoke softly, his voice thick
with sorrow:
“My Rumi… you said:
‘Go, go… for love does not stay trapped in a cage.’
But where should I go, when the earth itself has turned its arms away from me?
And you, Qahhar… O poet of pain and fire… This time, where shall we go?
Why did you write this poem:
‘Go well, go…
May the dawns of glad tidings be your companion…
Go, but don’t leave behind the memory of eyes…
That, tired and worn, framed you
Within a broken window of hope…’”
Tears welled up in his eyes, and a lump choked his throat. He took a step back and stared
at the whole office, as if imprinting it in his memory for the last time.

نوشتن این رمان برای من نه یک انتخاب بود و نه صرف یک تجربه‌ی ادبی؛ بلکه ضرورتی هم‌سنگِ نفس کشیدن – ضرورتی برآمده از زخمی کهنه، از خاطره‌ای مانده در لایه‌های خاکستریِ حافظه، و از مسئوولیتی که باید سنگینی‌اش از شانه‌ها به واژه‌ها منتقل می‌شد. سال‌ها زیستن در زیر سایه‌ی سنگین جنگ و سانسور، سپس تبعید و مهاجرت به سرزمین‏هایی‌که هرچند امنیت جسمی داشت، اما زبانش بیگانه بود و روح‏مان را در هزارتوی خاموشی می‌گمارد؛ مرا دوباره به آغوش کلمه‌ها بازگرداند. این‌بار نه فقط برای گفتن، بلکه برای زنده نگه‌داشتن آنچه در تیررس فراموشی و تبعید و در آستانه‌ی خاموشی ایستاده بود: انسان، خاطره و فرهنگ.
این رمان روایت زندگی خود نویسنده، با نام مستعار«صادق» است – استادی که روزی به‌جای تسلیم شدن، شعله را بر کتاب‌هایش ترجیح داد؛ کتاب‏خانه‌اش را نه از روی نفرت، بلکه از روی عشق به آتش کشید تا آزادی در حصار نماند و دانایی در غل ‌و غش استبداد دفن نشود. اکنون در شیکاگو، در دل سرمایی منظم و بی‌صدا، در کنار خانواده،‏ زندگی‏اش‏ را از نو می‌سازد.
صادق تنها یک شخصیت نیست؛ او بازتاب هزاران ذهن و دلی‏ است که هنوز میان ویرانه و رؤیا، میان وطن سوخته و غربت خاموش ایستاده‌ است؛ می‌نویسد، می‌سراید، تدریس می‌کند و خواب می‌بیند. واژه‌های او، واژه‌های آنان‌ است- واژه‌هایی که در یخ‌بندان شب‌های مهاجرت نمی‌میرند، بلکه آهسته‏آهسته گرمای دیگری می‌آفرینند.

انگیزه‌ی نوشتن برای من، ریشه در کودکی دارد؛ از همان هشت‌ ‌نه سالگی که با کتاب، کتابچه و قلم، دنیای کوچکم را می‌ساختم. اما کار نوشتن داستان‌های این مجموعه از جایی آغاز شد که بار دیگر طالبانِ جهل و تاریکی، قلم، کتاب، مکتب و کار را از زنان گرفتند یا بهتر است بگویم حقوق انسانی زنان را از آن‌ها سلب کردند؛ یک تکرار آشنا، اما خونین‌تر و سیاه‌تر از همیشه.
روزی که طالبان دوباره بر کابل چیره شدند و سیاهی لشکرشان بر قامت شهر پخش شد، من که سال‌ها بود در غرب زندگی می‌کردم، ناگهان شکستم؛ زخم‌های کهنه‌ام که گمان می‌کردم التیام یافته‌ بودند، دوباره سر باز کردند و احساس می‌کردم کسی کمرم را شکسته است. چند روز نخست حس می‌کردم صدایم به جایی نمی‌رسد و دستم به هیچ‌چیزی بند نمی‌شود. دوباره برگشته بودم به قالب همان کودک سال‌ها پیش که با آمدن طالبان، پشت دروازه‌ی بسته‌ی مکتب جا ماند. همان‌جا بود که درک کردم تاریخ و جغرافیا چگونه می‌توانند در هم تنیده شوند.

دشوار است همه چشم‌دید‌هایم را نکته‌‌نکته یاد‌آور شوم، ذهن آن‌قدر هم یار قلم نیست اما قصه قصه‌ی ماتم تلخی‌ست در مرگ انسانیت. فریادی که از گلوی حقیقت بیرون می‌جهد و دریایی که هیچ سدی نمی‌تواندش آرام. شاید این روایت در مواردی با قواعد رسمی داستان‌نگاری سازگار نباشد اما چه می‌توان کرد؟ نمی‌شد برای آراستن ظاهر، جان حقیقت را فدای ساختار کرد. نمی‌خواهم کلمات زیر سایه‌‌ی احساساتی‌برخورد‌کردن‌ها سرد شوند و واقعیت چادر افسانه بر سر کشد. خوب است برویم به روایتی از هزارسال رنج در دو ماه کنج زندان.