About the Book:
با نگاهی به تاریخ افغانستان، در می‌یابیم که این سرزمین در طول قرون متمادی، شاهد جنگ‌ها، روی‌دادهای پرتنش و دگرگونی‌های گسترده‌‌ی اجتماعی بوده است. این شرایط تاریخی، بر ساختارهای زندگی مردم و هم‌چنین بر روند انتقال میراث فرهنگی تأثیر قابل توجه گذاشته و سبب گسست در استمرار عناصر فرهنگی شده است.
فرهنگ هر جامعه، مجموعه‌ای از باورها، ارزش‌ها، آداب، رسوم و شیوه‌های زیست است که در بستر زمان شکل گرفته و از طریق زبان و سنت‌های شفاهی، از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. در این میان، فرهنگ عامه یا فولکلور، به‌عنوان بخش زنده و جاری جلوه‌های آیینی، اندیشه‌ها، تجربه‌ها و شیوه‌ی تعامل اجتماعی و بازتاب‌دهنده‌ی زندگی جامعه است. این بخش از فرهنگ، نه‌تنها بازتاب هویت تاریخی یک جامعه، بلکه نقش مهمی در حفظ پیوستگی اجتماعی و فرهنگی دارد.
با وجود اهمیت این میراث، بخش قابل توجهی از فرهنگ شفاهی در اثر تحولات اجتماعی، سیاسی، جنگ‌ها و کم‌توجهی، در معرض فراموشی قرار گرفته است. از این‌رو، گردآوری و حفظ عناصر فرهنگ عامه، به‌ویژه در قالب مکتوب، ضرورتی جدی برای پاس‌داری از هویت فرهنگی به شمار می‌رود.
در این میان، ولایت پنجشیر به‌عنوان بخشی از جغرافیای تاریخی کشور، جایگاه ویژه‌ای در حفظ جلوه‌های فرهنگ بومی دارد. مردم این منطقه در بستر زندگی روزمره‌ی خویش، سال‌ها با مجموعه‌ای از آیین‌ها و سنت‌های دیرینه زیسته‌اند؛ از مراسم‌های سنتی و آیین‌های جمعی گرفته تا باورهای عامیانه، بازی‌های محلی، چیستان‌ها، ضرب‌المثل‌ها، شیوه‌های معیشت و مراسم مذهبی، گویش‌ها و اصطلاحات محلی که همه در قالب فرهنگ عامه و ادبیات شفاهی، بخش جدایی‌ناپذیر زندگی اجتماعی آنان را تشکیل می‌داده است.
در دهه‌های اخیر، بسیاری از این جلوه‌های فرهنگی مردم پنجشیر در اثر تحولات اجتماعی-سیاسی، گسترش زندگی مدرن، تغییر سبک معیشت و مهاجرت‌ها، دچار کم‌رنگی و در برخی موارد در معرض فراموشی قرار گرفته‌اند. این وضعیت، ضرورت توجه جدی‌تر به ثبت، گردآوری و مستندسازی این میراث ارزشمند را بیش‌از پیش آشکار می‌سازد. از این‌رو، پژوهش‌گران و جامعه‌ی علمی پنجشیر مسئولیتی مهم در جهت حفظ و احیای این سرمایه‌ی فرهنگی بر عهده دارند.
کتابی که در دست دارید، بخشی از فرهنگ عامه‌ی مردم پنجشیر را در بر می‌گیرد. این اثر نخستین‌بار در سال ۱۳۹۰ خورشیدی از طریق انتشارات خیام در کابل منتشر شد و اکنون با ویراستاری جدید، افزوده‌ها و غنی‌سازی بیشتر، بار دیگر به جامعه و علاقه‌مندان تقدیم می‌شود. با این همه، روشن است که این تلاش پایان کار نیست و نیاز به پژوهش‌ها و گردآوری‌های گسترده‌تر نیز احساس می‌شود تا ابعاد کامل‌تر این میراث فرهنگی آشکار گردد.
Safe Payment
Secure Gateway
Reture Guarantee
In case of tichnical or physical issues
Physical Integrity
Safe and standard book delivery
Related products
افسانۀ گیلگمیش
$10.00در گذشته‌های خیلی دور، آسمان و زمین باهم نزدیک بودند و از بالا کوه‌ها دست انسان‌ها به آسمان می‌رسید. خدایان و انسان‌ها در کنار هم می‌زیستند. خدایان در بلندای کوه‌ها و انسان‌ها در پایین کوه‌ها در دره‌ها کنار چشمه‌ها و رودخانه‌ها زندگی می‌کردند.
هزاران سال پیش در شهری بنام اوروک که دیوارهای بلند داشت، پادشاهی جوان، تنومند، خودخواه و ستم‌گر زندگی می‌کرد. شیر و گاو وحشی نر را بدون نیزه و شمشیر شکار می‌نمود. همه را وادار کرده بود در خدمت او باشند، حتا دختران جوان را برای خدمت به قصر برده بود و به دیدار پسران جوان نمی‌گذاشت. مردم از ستم گیلگمیش به ستوه آمدند، به خدایان زاری و شکایت کردند.
خدای آسمان (آنو) زاری و شکایت مردم را می‌شنود و به خدای قالب‌ساز (ارورو) فرمان می‌دهد که موجودی بسازد به اندازه‌ی گیلگمیش قوی باشد. خدای قالب‌ساز خاک را با آب دهان خود تر میکند و انکیدو را می‌آفریند. انکیدو تنومند بود، مانند زنان گیسوان بلند داشت و مانند شیر قوی و مانند پلنگ بیشه چابک بود. در گندم‌زار با حیوانات زندگی می‌کرد، حیوانات را دوست داشت و شکارچیان را نمی‌گذاشت حیوانات را شکار کنند یا آزار دهند. او یک مرد وحشی بود که خدایان برای زورآزمایی با گیلگمیش آفریده بودند.
انتقال قدرت از پروفیسور برهان‌الدین ربانی به حامد کرزی
$30.00سخن نخست چاپ نخست
به یاد دارم که تعدادی از دانشجویان، دانشپژوهان و … به روز پنجشنبه، ١٣ جدی ١٣٩٧ هجری خورشیدی من را به استان پنجشیر، شهرستان رخه، قریه شیرخان در كتابخانه‌ی ابن خلدون دعوت كردند. سال‌های پیش من موافقتنامه‌ی بن اول را تدوین کرده بودم و در مراکز علمی، تحقیقی و کتابخانه‌ها بەگونە رایگان توزیع کردم.
روز به یادماندنی بود؛ جوانان از نقاط مختلف آمده بودند. خيلى با شوق، دقیق و پرسش گرایانه با هم صحبت كردیم. در پايان محفل يادم است همه جوانان گفتند که در مورد نشست بن یک تحقیق علمی، مستقل و مستدل صورت گیرد. وعده سپردم که تلاش می‌کنم منابع علمی که دارم جمع‌آوری کنم و در حد یک اثر پژوهشی منتشر نمایم. به یاری و نصرت خداوند، به كمک وهمكارى دوستان در سرطان ١٤٠٠ هجری خورشیدی موفق شدم این اثر را تكميل كنم.
واژه «تاژیک » و ریشه های تاریخی آن
$20.00یکی از مسائلی که مردم یک سرزمین پیوسته با آن مواجه می‌شوند، این است که آن ها کیستند؛ از کجا ریشه گرفته‌اند؛ نیاکانشان چه کسانی بوده‌اند؛ چه نوع فرهنگ‌ها و تمدن‌ها را به میان آورده‌اند و علل فراز و نشیب تمدن‌هایشان چه بوده است. این مسئله از آن روی اهمیت دارد که با ارزیابی عمیق آ ن، از یک سو هویت فرهنگی و جایگاه تاریخی خویش و نسل آینده را تعیین کنند و از سوی دیگر ویژگی‌ها و خصلت‌های فرهنگ‌های سایر اقوام در همسایگی‌شان را درک کنند تا بتوانند از تنش‌ها بکاهند و با مردم منطقه و جهان زندگی مسالمت‌آمیزی داشته باشند؛ چه، بدون شناخت از گذشته نمی توان آینده را تمثیل کرد.
انگیزهٔ نگارش این رساله، کشف یک سن گنبشتۀ باختری ) که بعضی آن را زبان بلخی می‌گویند( در منطقهٔ یکاولنگ در اُستان هزارستان افغانستان است. این سنگ‌نوشته اکنون در موزۀ کابل نگهداری می‌شود و بر اساس متن آن، شاهی موفق شده بود تا تبارهای تاژیک و ترک را با هم متحد ساخته و شالودۀ یک دولت بزرگ محلی را در آنجا بگذارد. شاه از پیروان بودا بود و طبیعی است که وی به خاطر این پیروزی ستوپه‌ای بنا کرد و تحایفی را در آنجا برای بودا به جا گذاشت.
آهو، به خانه برگرد!
$10.00آسمان صاف و زیبا بود. هوای ملایم بهار هنوز بوی نوروز و عطر نرمِ سبزه‌های نَورسیده را در خود داشت. در گوشه‌ای از این منظره‌ی بهاری، چند تا چوچه‌‌آهوی وحشی هم دیده می‌شدند. آهوها مست و شاد در دامنه و اطرافِ قله‌ی کوه می‌چریدند. شماری هم روی پره‌های نسبتاً هموار سنگ‌های کوه خوابیده بودند و نشخوار می‌کردند. آهوبچه‌هایی‌که از کوه پایین آمده بودند، با شیطنت و چالاکی، با پاهای نازک خود روی سبزه‌ها چنان خیزهای بلند برمی‌داشتند که گویا بدن‌های‌شان از جنس باد باشد.
ناگهان آهوهای بالغ گوش تیز کردند و هراسان هر سو را پاییدند. هوا را بو کشیدند و گردن‌های خود را راست کردند تا دقت‌شان بیشتر شود. دو سه نفر تفنگ به‌دست از پشتِ گردنه با صدای بلند فریاد کشیدند:
آهااااااای هاهاهاهاااااای.
1 review for فرهنگ عامیانه‌ی پنجشیر
Rohullah –
کار بسیار عالی کردید این کار شما قابل قدر است.
این چند پیام دارد اول جوانان امروز آگاهی پیدا می‌کنند در گذشته پنجشیر چنین فرهنگ داشته است.دوم در غنی سازی هویت و فرهنگ کمک میکند البته پیام های زیاد دارد.