• 0 Items - $0.00
    • No products in the cart.

افغانستان – «سویس آسیا»؛ سفرنامۀ میرزا علی‌اصغرخان حکمت

$10.00

از فرصت‌های گرانبهایی که نگارنده را در میهن گرامی – در روزگار آزادی و آبادی – به دست آمد، آشنایی با ایرانیان عزیزی بود که دوست افغانان بودند، یا شدند، و تا فرجام به همان محبت باقی ماندند. البته در سالهایی که در خدمت فرهنگ و مطبوعات افغانستان بودیم – به خصوص از ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۶ش- بسیاری از فرهیختگان ادب و فرهنگ ایران برای شرکت در کنفرانسها یا تفریح و سیاحت و بازدید از آثار با ارزش تاریخی و مناظر زیبای طبیعی به افغانستان عزیز آمدند و نگارنده نیز دیدار چند تن از آنها را دریافت.
تا جایی که به یاد دارم، نخستین شخصیتهای ایرانی که در دوران خدمت در میهنم دیدم، دکتر منوچهر اقبال و آقای مجید یکتایی بودند که به سال ۱۳۴۹ش به بلخ آمدند. آثار مجید یکتایی را در مطبوعات خوانده بودم، و تصاویر و اخبار مربوط به دکتر اقبال نیز، چه در روزگار نخست وزیری و چه در آن ایّام که ظاهراً رئیس شرکت نفت بود، چاپ می‌شد. دیدار یکتایی، نویسنده و مترجم ایرانی، که فرهنگ فرانسه – فارسی را نیز تألیف کرده بود، برای نگارنده که در اوایل جوانی و نخستین سالهای خدمت مطبوعاتی بودم جالب بود.

احمدشاه مسعود چگونه ترور شد؟

$35.00

احمد شاه مسعود وزیر دفاع دولت اسلامی و قهرمان ملی افغانستان؛ یکی از شخصیت‌های تاثیرگذار در عرصه‌ی سیاسی، نظامی و… افغانستان و منطقه بوده است، پژوهشی ویژه‌یی که در مورد ترور این چهره تابناک تاریخ کشور صورت گرفته تحت عنوان” احمد شاه مسعود چگونه ترور شد؟” یک تحقیق جامع، مدلل و در حین حال تازه‌ترین تحقیق است که بر پهلوهای پنهان چگونگی ترور احمد شاه مسعود پرداخته است.

جدید

فرهنگ عامیانه‌ی پنجشیر

$15.00

با نگاهی به تاریخ افغانستان، در می‌یابیم که این سرزمین در طول قرون متمادی، شاهد جنگ‌ها، روی‌دادهای پرتنش و دگرگونی‌های گسترده‌‌ی اجتماعی بوده است. این شرایط تاریخی، بر ساختارهای زندگی مردم و هم‌چنین بر روند انتقال میراث فرهنگی تأثیر قابل توجه گذاشته و سبب گسست در استمرار عناصر فرهنگی شده است.
فرهنگ هر جامعه، مجموعه‌ای از باورها، ارزش‌ها، آداب، رسوم و شیوه‌های زیست است که در بستر زمان شکل گرفته و از طریق زبان و سنت‌های شفاهی، از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. در این میان، فرهنگ عامه یا فولکلور، به‌عنوان بخش زنده و جاری جلوه‌های آیینی، اندیشه‌ها، تجربه‌ها و شیوه‌ی تعامل اجتماعی و بازتاب‌دهنده‌ی زندگی جامعه است. این بخش از فرهنگ، نه‌تنها بازتاب هویت تاریخی یک جامعه، بلکه نقش مهمی در حفظ پیوستگی اجتماعی و فرهنگی دارد.
با وجود اهمیت این میراث، بخش قابل توجهی از فرهنگ شفاهی در اثر تحولات اجتماعی، سیاسی، جنگ‌ها و کم‌توجهی، در معرض فراموشی قرار گرفته است. از این‌رو، گردآوری و حفظ عناصر فرهنگ عامه، به‌ویژه در قالب مکتوب، ضرورتی جدی برای پاس‌داری از هویت فرهنگی به شمار می‌رود.
در این میان، ولایت پنجشیر به‌عنوان بخشی از جغرافیای تاریخی کشور، جایگاه ویژه‌ای در حفظ جلوه‌های فرهنگ بومی دارد. مردم این منطقه در بستر زندگی روزمره‌ی خویش، سال‌ها با مجموعه‌ای از آیین‌ها و سنت‌های دیرینه زیسته‌اند؛ از مراسم‌های سنتی و آیین‌های جمعی گرفته تا باورهای عامیانه، بازی‌های محلی، چیستان‌ها، ضرب‌المثل‌ها، شیوه‌های معیشت و مراسم مذهبی، گویش‌ها و اصطلاحات محلی که همه در قالب فرهنگ عامه و ادبیات شفاهی، بخش جدایی‌ناپذیر زندگی اجتماعی آنان را تشکیل می‌داده است.
در دهه‌های اخیر، بسیاری از این جلوه‌های فرهنگی مردم پنجشیر در اثر تحولات اجتماعی-سیاسی، گسترش زندگی مدرن، تغییر سبک معیشت و مهاجرت‌ها، دچار کم‌رنگی و در برخی موارد در معرض فراموشی قرار گرفته‌اند. این وضعیت، ضرورت توجه جدی‌تر به ثبت، گردآوری و مستندسازی این میراث ارزشمند را بیش‌از پیش آشکار می‌سازد. از این‌رو، پژوهش‌گران و جامعه‌ی علمی پنجشیر مسئولیتی مهم در جهت حفظ و احیای این سرمایه‌ی فرهنگی بر عهده دارند.
کتابی که در دست دارید، بخشی از فرهنگ عامه‌ی مردم پنجشیر را در بر می‌گیرد. این اثر نخستین‌بار در سال ۱۳۹۰ خورشیدی از طریق انتشارات خیام در کابل منتشر شد و اکنون با ویراستاری جدید، افزوده‌ها و غنی‌سازی بیش‌تر، بار دیگر به جامعه و علاقه‌مندان تقدیم می‌شود. با این همه، روشن است که این تلاش پایان کار نیست و نیاز به پژوهش‌ها و گردآوری‌های گسترده‌تر نیز احساس می‌شود تا ابعاد کامل‌تر این میراث فرهنگی آشکار گردد.

جدید

رنج‌های مقدس | دوره‌ی ۲ جلدی

$40.00

در ده بیست سال اخیر اشخاص زیادی که تجربۀ شکنجه و زندان در تحت حاکمیت «حزب دموکراتیک خلق افغانستان» را از سر گذشتانده‌اند خاطرات خود از تجربیات آن دوران را نوشته‌اند. شاید گزافه نباشد اگر گفته شود که درین میان، کتاب «رنج های مقدس» نوشتۀ دوست فرزانه و بزرگوارم استاد نسیم رهرو، که من افتخار ویراستاری هر دو جلد آنرا داشته‌ام و جلد اول آن نخستین بار در سال 2015 به چاپ رسید، مورد استقبال بیشتر قرار گرفته و با روان و احساس خواننده پیوند عاطفی بیشتری بهم می‌رساند. شاید به همین دلیل است که کتاب «رنج‌های مقدس» تا کنون چند بار در اروپا و نیز در داخل افغانستان مجدداً به چاپ رسیده است. دلیل این استقبال و کشش عاطفی چیست؟
به باور من – و با حفظ احترام به دیگرانی که خاطرات زندان خود را نوشته‌اند – برجستگی «رنج های مقدس» در پهلوی رسایی بیان و دلپذیری سیلان روایت، صداقت و مراعات انصاف در گزارش‌دهی و قضاوت است. این مشخصۀ اخیر را در کمتر نوشتۀ زندانیان پیشین می‌توان دید، چون به حکم طبیعت بشری زندانی رنجدیده در چهرۀ شکنجه‌گر و زندانبان و همسِلکان و همطرازان او «دشمن» می‌بیند و در شأن دشمن «خوبی» قابل رؤیت نیست، همانگونه که در شأن دوست «بدی» را نمی‌توان دید. اما استاد رهرو با همه جفاهایی که از زندانبانان کشید و شرح آن درین کتاب آمده، وقتی در دشمن اندکترین خوبی و از او اندکترین نیکی دیده جوانمردانه از ذکر آن خودداری ننموده و در پی سؤ تعبیر آن نبرامده است، که این خود می‌تواند حجت و برهان صداقت او در روایت و شرح شرایط زندان و مظالمیست که بر وی رفته است.

کورسویی زِ چراغی رنجور | داستانکِ ایرانیِ سیاست

$25.00

در اندیشۀ نام‌گذاریِ کتاب بودم؛ پیشاپیش، بخشی از شعر ارغوانِ ابتهاج را، برای سرواژۀ کتاب برگزیده بودم:
ره چنان بسته که پروازِ نگه
در همین یک قدمی می‌ماند
کورسویی ز چراغی رنجور
قصه‌پرداز شب ظلمانی‌ست
نفسم می‌گیرد
که هوا هم اینجا زندانی‌ست
ولی، در اندیشۀ گذاشتنِ نامک و عنوانک (سو تیتر= Sous-Titre) برای کتاب نیز بودم، که روزی از روزها، به‌هنگام بامدادان، در بیدارخوابی و خواب‌وبیداری، واژۀ داس در ذهنم نقش بست و دیدم که چه خوش! آمیزۀ حرفِ نخستِ سه واژۀ داستانکِ ایرانی سیاست نیز هست.
هیچم از یاد نمی‌رود که از نخستین خاطراتی که دربارۀ مهدی بازرگان می‌خواندم، رسيدم به‌جايی که یادی شده بود از «متاع» که او بنیان نهاده و کوته‌نوشت و کاهیدۀ چهار واژۀ «مکتب تربیتی اجتماعی و عملی» بوده است. نمی‌دانم چرا، ولی، خوشیِ ویژه‌ای داشت و گوارای روح بود؛ به‌ویژه دوچندان شد هنگامی‌که شنیدم همو، و به‌وقتِ اخراج برخی استادان از دانشگاه تهران، شرکت «یاد» را ساخته که کاسته و سبک‌شدۀ سه واژۀ «یازده استاد دانشگاه» بوده است. زین‌سبب بود که در یکی از نخستین نوشتارهایم دربارۀ کرونا، به‌پیروی از سبکِ او، نوشتم که شهروند در دوران کرونازده در «دام» دولت افتاده است؛ و اینجا، منظور از دام، عبارت بود از دستکش، الکل و ماسک.
بگذریم!
راست آنکه، تاریخ ایرانی سیاست‌ورزی و زمامداری، بیش‌ازپیش، به آمیزه‌ای از «کورسو و چراغ و رنجور و داس»، همانند شده است؛ زِ‌یک‌سو، داس‌به‌دستان، درو کرده و ببریده‌اند هرآنچه دمِ دستشان بوده است، و، زِدیگرسو، امیدی است ‌که در چراغِ رنجورِ مردمانِ مُلک و مملکت، کورسو می‌زند و امیدواران را به‌ خود می‌خواند.

Flight over the Horizon of Philosophy and Wisdom

$10.00

The play you hold in your hands is a journey into the heart of history—a journey to a golden age of thought, science, and philosophy. This work presents an imaginary dialogue, firmly grounded in scientific and historical realities, between two of the greatest minds of their time: Abu Ali Sina (Avicenna) and Abu Reyhan Biruni, each occupying an unparalleled position in the realms of knowledge and philosophy.
This play has been written on the basis of authoritative scholarly sources. The author has sought to artistically re-create the questions and answers recorded in the works and treatises of these two thinkers, remaining faithful to the truth-seeking spirit that animates their intellectual exchanges, while exercising creative freedom in developing details and incorporating dramatic elements.
Above all, this work is a mission to keep alive the scientific and intellectual legacy of these two philosophers and to demonstrate the value of dialogue, reflection, and inquiry as the very foundations of progress and enlightenment.
From the perception of objects in water to the critique of Aristotelian thought; from the mysteries of the stars to the role of nature in human life, the themes explored in this play are inspired by the writings of these two scholars. The work not only recalls history and philosophy for its audience, also seeks to draw the attention of contemporary generations to the enduring importance of dialogue, critical thinking, and questioning in the pursuit of truth.
The purpose of writing this play has been twofold: on the one hand, to present these dialogues in a manner that is both scientifically grounded and aesthetically engaging; on the other, to introduce these great philosophers to today’s audiences and inspire them to reflect more deeply on science, knowledge, and the search for truth.
Through this dramatic work, the author emphasizes the significance of science and art as two forces capable of bringing humanity closer together. No literary form seemed more fitting than drama to convey, in a vivid and compelling way, the complexity, beauty, and scientific curiosity of these two remarkable philosophers and scholars.

پرواز در افق فلسفه و حکمت

$12.00

نمایش‌نامه‌ای که در دست دارید، سفری در دل تاریخ است؛ سفری به دوران طلایی اندیشه، علم و فلسفه. این اثر، گفت‌وگویی تخیلی اما مبتنی بر حقایق علمی و تاریخی است میان دو فیلسوف و دو نابغه‌ی بزرگ، ابوعلی سینا و ابوریحان البیرونی، که هر یک در عرصه‌ی دانش و فلسفه جای‌گاهی بی‌همتا دارند.
این نمایش‌نامه بر اساس منابع معتبر علمی نگاشته شده و نویسنده تلاش نموده تا پرسش‌ها و پاسخ‌هایی را که در آثار و رسالات این دو شخصیت به ثبت رسیده، در قالبی هنری بازآفرینی کند و با وفاداری به روح حقیقت‌جوی پرسش‌ها و پاسخ‌ها، در پردازش جزئیات و افزودن عناصر نمایشی، خلاقانه عمل نماید.
این اثر بیش از هر چیز، رسالتی است برای زنده نگه‌داشتن میراث علمی و فکری این دو فیلسوف و نشان دادن ارزش دیالوگ، تفکر و پژوهش به‌عنوان سنگ‌بنای پیش‌رفت و روشنایی.
از چگونگی دیدن اجسام در آب، تا نقد دیدگاه‌های ارسطو، از رازهای ستارگان تا نقش طبیعت در زندگی بشر، همه موضوعاتی هستند که در این نمایش‌نامه با الهام از آثار این دو متفکر به آن‌ها پرداخته شده است. این اثر نه‌تنها تاریخ و فلسفه را به مخاطب یادآوری می‌کند، بلکه تلاشی است برای جلب توجه نسل‌های امروز به ارزش گفت‌وگو، تفکر انتقادی و پرسش‌گری در مسیر کشف حقیقت.
هدف از نوشتن این نمایش‌نامه این بوده که از یک‌سو این گفت‌وگوها نه‌تنها به شکلی علمی، بلکه به زبانی زیبا و نمایشی برای مخاطبان ارائه گردد؛ از سوی دیگر معرفی این دو فیلسوف بزرگ به نسل‌های امروز، برای الهام‌بخشیدن به مخاطبان برای تعمق در علم و دانش و جست‌وجوی حقیقت است.
از طریق این اثر نمایشی، تلاش شده تا اهمیت علم و هنر به‌عنوان دو نیرویی که قادرند انسان‌ها را به یک‌دیگر نزدیک کنند، برجسته شود. نویسنده هیچ قالب نگارشی بهتر از نمایش‌نامه نیافته است تا بتواند پیچیدگی‌ها، زیبایی‌ها و کنج‌کاوی علمی این دو دانش‌مند و فیلسوف را به شیوه‌ی زنده و تأثیرگذار به تصویر بکشد.

خاکستر و امید: از کابل تا شیکاگو

$14.00

نوشتن این رمان برای من نه یک انتخاب بود و نه صرف یک تجربه‌ی ادبی؛ بلکه ضرورتی هم‌سنگِ نفس کشیدن – ضرورتی برآمده از زخمی کهنه، از خاطره‌ای مانده در لایه‌های خاکستریِ حافظه، و از مسئوولیتی که باید سنگینی‌اش از شانه‌ها به واژه‌ها منتقل می‌شد. سال‌ها زیستن در زیر سایه‌ی سنگین جنگ و سانسور، سپس تبعید و مهاجرت به سرزمین‏هایی‌که هرچند امنیت جسمی داشت، اما زبانش بیگانه بود و روح‏مان را در هزارتوی خاموشی می‌گمارد؛ مرا دوباره به آغوش کلمه‌ها بازگرداند. این‌بار نه فقط برای گفتن، بلکه برای زنده نگه‌داشتن آنچه در تیررس فراموشی و تبعید و در آستانه‌ی خاموشی ایستاده بود: انسان، خاطره و فرهنگ.
این رمان روایت زندگی خود نویسنده، با نام مستعار«صادق» است – استادی که روزی به‌جای تسلیم شدن، شعله را بر کتاب‌هایش ترجیح داد؛ کتاب‏خانه‌اش را نه از روی نفرت، بلکه از روی عشق به آتش کشید تا آزادی در حصار نماند و دانایی در غل ‌و غش استبداد دفن نشود. اکنون در شیکاگو، در دل سرمایی منظم و بی‌صدا، در کنار خانواده،‏ زندگی‏اش‏ را از نو می‌سازد.
صادق تنها یک شخصیت نیست؛ او بازتاب هزاران ذهن و دلی‏ است که هنوز میان ویرانه و رؤیا، میان وطن سوخته و غربت خاموش ایستاده‌ است؛ می‌نویسد، می‌سراید، تدریس می‌کند و خواب می‌بیند. واژه‌های او، واژه‌های آنان‌ است- واژه‌هایی که در یخ‌بندان شب‌های مهاجرت نمی‌میرند، بلکه آهسته‏آهسته گرمای دیگری می‌آفرینند.

ساختار اجتماعی تاجیکان دره‌ی اندراب، افغانستان

$16.00

این پایان‌نامه شرحی از ساختار اجتماعی کشاورزان و دامداران فارسی‌زبان شهرستان‌ کوهستانی در هندوکش مرکزی افغانستان است. شهرستان «اندراب» حدود ٣٣٫٠٠٠ نفر جمعیت دارد و از نظر جغرافیایی و حکومتی، یکپارچه است. مردم آن مسلمانانی سنتی‌اند. اندراب بخشی کوچک از جهان اسلام به‌شمار می‌آید.

این پایان‌نامه دو بخش دارد که فصل سوم، با شرح روش‌های تحقیق میدانی‌ای که در بررسی اوضاع و احوال جاری سیاسی و محلی به کار گرفته شده، آنها را از یکدیگر جدا می‌کند.

منگنه

$28.00

از همان دَم که استاد خبر شکست مأموریت خود را تیلفونی به گوش شیخ رسانده، جهان جلو چشم شیخ تیره و تار است. دیگر یادهای شاد گذشته، شادش نمی‌سازند. در درونش بی‌نظمی غریبی برپا ست؛ احساس می‌کند که ذهن و عواطف یک‌پارچه‌اش در حال پاره شدن به دو جناح متضاد است. نیمی از ذهنش با دلسوزی در کنارش باقی مانده ولی نیمۀ دیگرش نیشتری شده که گاه و ناگاه با گپ‌های خُرد و ریزه آزارش می‌دهد. نیمۀ وفادارش، به گذشته‌ها سفری می‌کند، دفتر یادهایش را می‌گشاید، ورق می‌زند، سندهای بُردش را در ده‌ها انفجار و ناآرامی، جلو چشمش قطار می‌چیند، می‌گوید: «چه دست زیر الاشه نشسته چُرت می‌زنی، این‌ها را ببین! تو پیام الله را به اقصای عالم می‌رسانی. معبود حقیقی را هیچ‌کس عاشقانه‌تر از تو نپرستیده است. بنده چه می‌فهمد، شاید آن روز هم فرا برسد که ببینی از مهربانی ذات الله، فرمانروای کل عالم شده‌یی.»

افغانستان در مردابِ ایدیؤلوژی ها

$13.00

نویسندۀ کتاب «افغانستان در مرداب ایدیؤلوژی‌ها» کوشیده است با گردآوری داده‌‌ها و تحلیل رویدادها، تصویری فشرده اما روشن از برخی وقایع مهم کشور ارائه کند؛ تلاشی در حدِ توان یک شاگرد تاریخ و از سر مسئولیت ملی. این کتاب تلاشی است برای فهميدن بخشی از آن حقايق تاريخی که چگونه افغانستان در نيم قرن اخير، از ميدان رقابت‌های سياسی فراتر رفت و به ميدان مقابله‌‌های خونين طرفداری از ايديؤلوژی‌های بيرونی تبديل شد.
نويسنده با نگاه انتقادی به رويدادهای نيم قرن اخير افغانستان، توضيح می‌دهد که چگونه ايدیؤلوژی‌های وارده، از اسلام سياسی تا دموکراسی امريکایی و سوسياليسم روسی، بر ساختاراجتماعی، اقتصادی و فرهنگی افغانستان سايه افگندند و در انتخاب و جانبداری‌از اين و يا آن ايدیؤلوژی، مردم و کشور را در مسيرهای خونين، فاجعه بار و پُر هزينه سوق دادند.
درين کتاب واقعيت‌ها با ادبيات ساده برای خوانندگان حوزهٔ فارسی‌زبان و هر شهروندی که می‌خواهد ريشه‌های بحران‌ها در نيم‌قرن اخير تاريخ معاصر کشورش را از زاويهٔ بی‌طرفانه بيابد، بيان شده اند.
در حاشیه، به نکتۀ دیگری نیز پرداخته می‌شود: وارثان مدنیت‌‌های درخشان آریایی و خراسانی در دوره‌های پس از تجزیۀ خراسان، چرا و چگونه دچار عقبگرد مزمن شدند و از نظام شاهی که در لویه‌ جرگه انتخاب شده بود، به ساختار خودکامه، امارتی و بی‌قانون امروز رسیده‌اند؟

خاطرات

$54.00

مرحوم فرهنگ نوشتن خاطرات خود را هم‌زمان با تألیف اثر تاریخی‌اش «افغانستان در پنج قرن اخیر» در سال‌های واپسین زندگی‌اش روی‌دست گرفت. چنان می‌نماید که وی حق اولویت را برای تألیف اثر تاریخی‌اش قائل شده بود و هر باری که جستجوی مدارک و اسناد در نوشتن آن کتاب سکته‌گی وارد می‌نمود، نوشتن خاطرات خود را روی‌دست می‌گرفت. چون صحتش رو به خرابی می‌رفت، گویا وقت خود را ضیق می‌دید و در تلاش بود تا قسمت‌های مهم هر دو را در قید تحریر درآورد. از همین‌جاست که کتاب «افغانستان در پنج قرن اخیر» را قبل از نوشتن باب‌های اخیر به چاپ رساند. به تعقیب آن، دو باب دیگر را نوشت و به نشر سپرد و پس از آن در پی تهیه‌ی قسمت‌های آخرین آن برآمد. وی نوشتن قسمت اخیر خاطرات خود را که از نگاه فعالیت‌های سیاسی کم‌بار می‌باشد و نوشتن مقدمه‌ی این اثر را که برای هر مؤلف یک رکن مهم اثرش می‌باشد و توسط آن مرام خود را از نوشتن آنچه می‌نویسد با خواننده شریک می‌سازد، به آینده موکول کرده بود.
متأسفانه بخت با او یاری نکرد و در حالی که به منظور جمع‌آوری اسناد و مدارک برای نوشتن آخرین قسمت کتاب تاریخش راهی کتاب‌خانه‌ی کانگرس امریکا بود، در اثر یک حمله‌ی قلبی صاعقه‌آسا، جان به جان‌آفرین تسلیم نمود.
بدین ترتیب، نوشتن خاطراتش ناتمام ماند. اما خوشبختانه توانسته بود خاکه‌ی قسمت بزرگ آن را بنویسد و همین اجازه داد که آن‌را چاپ و به دسترس علاقه‌مندان قرار دهم.
در مورد آن قسمت از واقعات زندگی مرحوم فرهنگ که خود او نتوانست آن‌را بنویسد، مهتمم بر آن شد تا با رعایت و احترام به روندی که نویسنده در تألیف اثر خود از آن پیروی نموده است، آنچه را به ثقات می‌داند، تحت عنوان «سرانجام» در ختم نوشته‌ی مؤلف اضافه نماید تا خواننده‌ی گرامی، حداقل، از خطوط درشت واقعات بعدی حیات سیاسی مرحوم فرهنگ آگاه گردد؛ حیات پر از فراز و نشیب اما مملو از عشق وطن، حیاتی که، عاری از هرگونه تعصب قومی، مذهبی، لسانی و عقیدتی، همیشه در خط مجادله برای تأمین عدالت اجتماعی در افغانستان و اعتلای مردم آن قرار داشته است.

د افغانستان قوم پيژندنه

$48.00

غواړم څو اړیـن ټـکي د لوستونکو د خبرتیا لپاره یاد کړم چې څنگه مې د ” افغانستان په اتـنـوگرافۍ کې پـلـټـنـه ” تر لاس لاندې ونـیـوله.
د روان کال په پـﯧـل کې ول چې پوهاند . گ. ډبـلیو. لیتـنـر د خـتـیـځـپوهانو نهم کانگرس ته چې په پام کې ول د ۱۸۹۱ ز کال په سپټمبر کې په لندن کې راغونډ شي د گډون لپاره وبللم؛ ترڅنگ یـې راڅخه غوښتل سوي ول چې د کانگرس د چارو په هکله د یوې مقالې یا یو مونوگراف په لیکلو ونډه واخلم. د بلـنـې په منلو کې مې تردید نه درلود چې په کانگرس کې د غړې په توگې گډون وکړم خو د کانگرس په چارو کې د ونډې اخـﯧـسـتـنې خـبـره د عادي گډون په پرتـلې بل څه ول. تـر یـوه مهاله مې په دې کې شک درلود چې څه شی به د کانگرس مخې ته کښـﯧـږدم چې د جوړېــدونکي غونډې په چارو کې د ښکـﯧـلو ونډه والو پوهانـو د پاملرنې ارزښت ولري. وروسته مې پام شو چې د یو شمــﯦــر بـﯦـلابــﯦــلو پریمانو یادښتونو کواړۍ راسره پرته ده او هم مې په خپل ذهن کې ډول ډول معلومات ساتلي ول – دا ټول هغه معلومات ول چې په خپله د خلکو له منځه راټول سوي ول – او ټول یـې د افغانستان – د استوگنو پرگنو په هکله ول، ما په پام کې درلودل چې یوه ورځ به دا ټول معلومات د یوﮤ کتاب په ډول له هغو تجربو سره یو ځای خپاره کړم چې د پرتمـیـنې ملکې علیاحضرتې د هند ددولت په چوپـړ کې مې د خپل کاري ژوند په بــﯦــلابــﯦـلو چارو کې د فعالې اسـتــثـنائـي دندې په ترڅ کې ترلاسه کړې وي. خو هماغسې چې د ” یوې ورځې اصطلاح” په خـپـلـه په نا محسوس او ناڅرگند تالاب کې ‌ډوبه ده دا ” یوه ورځ” هم د بـﯧـلابـﯧـلو لاملونو له کبله نن په سبا کـﯧـدله. د همدې خبرې په روڼا کې د کانگرس غونډې ما ته دا شـﯧـبـه په لاس راکړه چې ورڅخه په گـټې اخـﯧـسـتـنـې هغه بې گـټې شیان د لوستونکو مخې ته کښـﯧـږدم چې تر دې دمه له ما سره پاتې سوي ول – د بې گـټـې د اصطلاح له کارولو څخه زما موخه په داسې چارې کې زما گډون دئ چې راټول سوي شیان د هغو علماوو مخې ته کــښــﯦـږدم چې وړتیا یـې تر ما لوړه ده تر څو د علم او پرمختگ پر بنسټ د بـﯧـلابـﯧـلو موادو له منځه د رښتیاتوب پر اړخونو یـې روڼا واچوي. له دې کبله مې پرېکړه وکړه چې د ” افغانستان په اتـنـوگرافۍ کې پلټنه” دا نـﯧـمـگړی مونوگراف د کانگرس د خـتـﯧـځـپوهانو مخې ته چې په بـﯧـړه او چټکۍ لیکل سوی په ډاډمنې هیلې کښــﯦـږدم– چې د خپلې جذابې موضوع په لوستلو راتلونکو څـﯧـړونو ته لار ومومي.

هیولاهای مقدس

$15.00

در جغرافیایی که خشونت سنتی و مذهبی در هر طرف چون آتشفشان هولناک فوّاره می‌زد، و این خشونت، مانند طوفان سهمگین غرش می‌کرد و مانند سیل بیکران، ویرانگری می‌نمود، زنی نگون‌بخت اما با ظاهری زیبا، مخصوصاً چشمان خماریِ آبی، اندام ‌لاغر و پوست سفید، قد بلند و موهای سیاهی که بعد از پنج ‌سالگی هیچ مردی آن را ندیده بود، در حال دردکشیدن بود. تاریکی شب بی‌رحمانه همه‌جا را سیاه و تار کرده بود و هیچ اثری از مهتاب نبود.‌ فقط ستاره‌های کوچک با بی‌رمقی کمی خودنمایی و دلبری می‌کردند؛ اما توان تغییر سیاهی را به سوی روشنایی نداشتند. این‌ها همه برای مردم روستا عادی و ایده‌آل بود. تنها صدایی که در روستا شنیده می‌شد، صدای زوزۀ سگ‌های گرسنه و سگ‌های سیرِ رمه بود.

یادت باشد هنوز منتظرتم

$12.00

انگیزه‌ی نوشتن برای من، ریشه در کودکی دارد؛ از همان هشت‌ ‌نه سالگی که با کتاب، کتابچه و قلم، دنیای کوچکم را می‌ساختم. اما کار نوشتن داستان‌های این مجموعه از جایی آغاز شد که بار دیگر طالبانِ جهل و تاریکی، قلم، کتاب، مکتب و کار را از زنان گرفتند یا بهتر است بگویم حقوق انسانی زنان را از آن‌ها سلب کردند؛ یک تکرار آشنا، اما خونین‌تر و سیاه‌تر از همیشه.
روزی که طالبان دوباره بر کابل چیره شدند و سیاهی لشکرشان بر قامت شهر پخش شد، من که سال‌ها بود در غرب زندگی می‌کردم، ناگهان شکستم؛ زخم‌های کهنه‌ام که گمان می‌کردم التیام یافته‌ بودند، دوباره سر باز کردند و احساس می‌کردم کسی کمرم را شکسته است. چند روز نخست حس می‌کردم صدایم به جایی نمی‌رسد و دستم به هیچ‌چیزی بند نمی‌شود. دوباره برگشته بودم به قالب همان کودک سال‌ها پیش که با آمدن طالبان، پشت دروازه‌ی بسته‌ی مکتب جا ماند. همان‌جا بود که درک کردم تاریخ و جغرافیا چگونه می‌توانند در هم تنیده شوند.

تماشا با چشم بسته

$11.00

دشوار است همه چشم‌دید‌هایم را نکته‌‌نکته یاد‌آور شوم، ذهن آن‌قدر هم یار قلم نیست اما قصه قصه‌ی ماتم تلخی‌ست در مرگ انسانیت. فریادی که از گلوی حقیقت بیرون می‌جهد و دریایی که هیچ سدی نمی‌تواندش آرام. شاید این روایت در مواردی با قواعد رسمی داستان‌نگاری سازگار نباشد اما چه می‌توان کرد؟ نمی‌شد برای آراستن ظاهر، جان حقیقت را فدای ساختار کرد. نمی‌خواهم کلمات زیر سایه‌‌ی احساساتی‌برخورد‌کردن‌ها سرد شوند و واقعیت چادر افسانه بر سر کشد. خوب است برویم به روایتی از هزارسال رنج در دو ماه کنج زندان.

مکتب کهنه

$6.50

من به مکتب رفتم، مکتب‌خانه مانند خانه‌ی ما وسیع، دو بهره (چهاردره)، روشن و بیغلاغله نبود. مکتب یک خانه‌ی تنگ بود، دو در داشت، که یکی از آنها درآمد یک طبقه بود، آن در را هم در وقت‌های سرما پوشانده می‌ماندند. درِ دیگرش دریچه‌ای بود، که سه چهار-یک آرشین قد و نیم آرشین بر داشت. مکتب‌دار(معلم‌مان) به وی یک کاغذ(تریزه‌ی کاغذی) کرده برای در برف و باران ندریدن آن به کاغذش روغن زغیر مالیده بود. کاغذ روغنین چنگ و خاک کوچه را به خود گرفته بود، که مانند دم‌گیر دیگ سیاه و چرکین شده بود. اگر از خاطر فراموش نکرده باشم، آن کاغذ به‌روی پرچین مکتب‌دار همرنگی داشت. بنابر این از این دریچه هم به خانه روشنی درست نمی‌آمد. مکتب‌خانه از زیر سقف، از جایی که سقف با دیوار پیوند می‌یابد، از دو طرف دوتایی روزن‌های چهاریک آرشینی داشته باشد هم روشنایی‌های که از آن روزن‌ها می‌درآمدند، نه به زمین مکتب، بلکه به روبروی خود: بر دیوار خانه به زیر سقف می‌افتادند.

باغ آذریون‌ها

$11.50

پایهایم کشتزارِ زخمۀ ساطور هست
جنگلِ نارنج، صد فرسنگ از من دور هست

من که عمری انتظار باغ روشن می‌کشم
باغ آذریون‌ها پشتِ شبِ دیجور هست

منزل دوری که من امروز طی باید کنم
روستای روشنِ افرشته گانِ نور هست

در خیابان‌های خاکی نیست جز خیل گدا
جاده‌ها لبربز پایِ آدمِ مجبور هست

سیب باغی، تازه گل کردست و می‌گرید کسی
ممکن او رشکِ پری یا گریه‌هایِ حور هست

خانۀ پروانه‌های یادِ آتشگاه دور
کاسۀ خالیِ سر نه، کاسۀ تنبور هست

مرغهای خانگی! مجموعۀ مرغابیان!
پرسه در آفاق، بر باز و هُما دستور هست!

روز چهارم

$10.00

دوست جوان من سلام. امروز روز اول قصه‌ی ما است. امروز وقتی سنگ‌پشت از بین جنگل طرف ساحل می‌رفت تا در آن‌جا تخم‌گذاری کند، ناگهان میمون از روی درخت فریاد زد:
– سنگ‌پشت! حواست کجاست؟ مگر نمی‌بینی؟
– سلام میمون. چی را نمی‌بینم؟
– این نقطۀ زرد را نمی‌بینی؟
– آها. بلی دیدم.
– این نقطه را من روی زمین کشیده‌ام. حق نداری از روی آن بگذری.
سنگ‌پشت حیران شد که چه کار کند. پرسید:
– پس می‌گویی چطور بروم ساحل؟
میمون با غرور گفت:
– خوب… من چه می‌دانم؟ فقط باید بدانی که کسی نمی‌تواند از روی نقطه‌ی من بگذرد.

حزب دموکراتیک خلق افغانستان؛ کودتا، حاکمیت و فروپاشی

$22.00

کتاب حزب دموکراتیک خلق، کودتا، حاکمیت و فروپاشی با توجه به واقع گرایی و استفاده از اسناد موثق که در نگارش آن بکار رفته است، از همان چاپ نخست مورد استقبال قرار گرفت. من (نویسندۀ کتاب) در حالی که در موضع و جبهۀ مخالف حاکمیت حزب دموکراتیک خلق و در میان مجاهدین و تنظیم های جهادی و اسلامی قرار داشتم، تلاش کردم تا در این کتاب از منابع مربوط به حزب مذکور و از منابع شوروی که حامی دوران حاکمیت این حزب بود، استفاده کنم. از این رو، حزب دموکراتیک خلق و کارروایی و کار کردهای این حزب را نه از نظر مجاهدین که در برابر حاکمیت این حزب می جنگیدند، بلکه از نظر رهبران حزب و شوروی و در عملکرد حاکمان و حاکمیت این حزب تبیین و بررسی کرده ام.
حزب دموکراتیک خلق در سال‌های حاکمیت خویش از کمک‌های هنگفت شوروی در تمام عرصه‌های نظامی و غیرنظامی برخوردار بود. میزان این کمک‌ها از سوی شوروی برای یک حزب چپِ دموکراتیک در کرسی اقتدار به حدی غیر قابل تصور گسترده و بزرگ بود؛ اما حاکمیت حزب دموکراتیک خلق علی‌رغم این همه کمک‌های بزرگ خارجی دوام نیاورد و فرو پاشید.
وقتی از زاویهء مثبت به‌سوی حاکمیت حزب دموکراتیک خلق نگاه شود، اقتدار حزب و برنامه‌های آن در واقع تلاش انقلابی و قهرآمیز در جهت متحول سازی افغانستان و گذار از حالت سنتی به مدرنیته و مدرنیزم بود. این در واقع دومین تلاش درجهت مدرن‌سازی جامعه قبیله‌ای و سنتی افغانستان در قرن بیستم میلادی بود. مساعی نخست را امان الله خان در تخت سلطنت در سال‌های دهه سوم این سده انجام داد.

1 2 3 4 7